Seizoensritme
“Wanneer iets zijn uiterste bereikt, slaat het om in zijn tegendeel”
Alfred Huang
Onze dagen zijn vol activiteiten, we vullen agenda’s en plannen vooruit. Maar niet alles in het leven voltrekt zich volgens ons ‘ideale’ schema. Wie goed oplet, merkt dat tijd ook een eigen verloop kent: een doorlopende levensstroom waarin iets ontkiemt, tot ontwikkeling komt en vrucht draagt, maar ook kan wegvallen en plaatsmaken voor iets nieuws. Niet alles laat zich namelijk naar onze hand zetten en elke ontwikkeling heeft zijn eigen tijd nodig.
De Chinese leer heeft een eigen wijze om naar die stroom te kijken. Een belangrijke bron daarvoor is de I Tjing, ook wel het Boek der Veranderingen genoemd. Het beschrijft hoe omstandigheden voortdurend veranderen en hoe tegengestelde krachten elkaar afwisselen. Denk aan yin en yang, rust en beweging, naar binnen keren en naar buiten treden, ontvangen en geven. Geen van de uitersten staat op zichzelf, want ze maken alle deel uit van een voortdurende levensstroom.
De I Tjing kijkt vooral naar de fase waarin iets zich bevindt. In de natuur heeft elke fase haar eigen kenmerken en omstandigheden. Een kiem heeft bijvoorbeeld iets anders nodig dan een plant die volop in bloei staat. Een vergelijkbaar verloop zien we ook in ons eigen leven en de I Tjing is een manier om deze processen bewuster waar te nemen.
Vanuit deze gedachte kun je bijvoorbeeld naar de maanden van een jaar kijken. Iedere maand heeft haar eigen uitdrukking binnen het jaarwiel. De afwisseling van de seizoenen is niet iets waar we alleen toeschouwer van zijn, we maken deel uit van de natuur en zullen dus het natuurritme in ons lijf en energie ervaren. De vraag is of we het nog kunnen herkennen…
Op deze pagina verken ik de twaalf maanden vanuit de gedachtewereld van de I Tjing. Zie de beschrijvingen als een proeverijtje: een uitnodiging om met andere ogen naar de veranderende onderstroom door het jaar heen te kijken. Wie het natuurritme beter leert herkennen, kan die inzichten ook benutten in het eigen leven. Het kan helpen bewuster te worden van jouw timing.
4 Februari tot 4 maart
Lente
De ideeën die in januari zijn ontstaan, krijgen deze maand de tijd om verder te wortelen. Onderzoek welke ideeën hiervan echt bij je lijken te passen, treed er voorzichtig mee naar buiten en verken wat je ermee kunt doen zonder ze uitvoerig uit te werken. Houd ze dicht bij jezelf en geef ze de ruimte om zich gestaag verder te ontwikkelen.
Breng orde op zaken, stel grenzen en zorg voor een structuur die ondersteunend is. Kijk wat je nodig hebt om nieuwe ontwikkelingen tot stand te kunnen brengen. Richt je aandacht op wat goed gaat en op de bronnen die je voeden. Vertrouw erop dat wat bij je past in eigen tempo verder vorm krijgt. Het gaat nu om verdieping en worteling, niet om snelle resultaten.
4 Maart tot 5 april
De kiemen die de afgelopen maanden zijn ontstaan en geworteld, beginnen nu zichtbaar gestalte te krijgen. Onderzoek je talenten, ontdek wat je al in huis hebt en waarin je je nog verder kunt bekwamen. Ga zorgvuldig te werk en geef je ideeën steeds duidelijker vorm zonder het proces te forceren of al een afgerond resultaat te verlangen.
Benut je tijd en werk vanuit je eigen deskundigheid en verlies je grenzen niet uit het oog. Je hoeft nog niet alles naar buiten te brengen of grootse stappen te zetten. Blijf ontvankelijk voor anderen en zoek het evenwicht tussen gedrevenheid en rust, inspiratie en praktische uitvoering. Vertrouw op je talenten en geef ze de ruimte om zich verder te ontwikkelen.
5 April tot 5 mei
Deze tijd biedt ruimte om nieuwe mogelijkheden verder te ontwikkelen. Je kunt een nieuwe richting inslaan of juist voortbouwen op wat er al is. Enthousiasme kan veel in beweging zetten, zeker wanneer je bereid bent een gewaagde stap te zetten.
Tegelijk vraagt deze geestdrift om geduld. Grote plannen moeten ook hun beslag krijgen in het dagelijkse, met alle praktische hindernissen die daarbij horen. Laat je daardoor niet ontmoedigen door onzekerheid, neem verantwoordelijkheid en durf je koers bij te stellen wanneer de omstandigheden daarom vragen. Je hoeft niet alles groots of indrukwekkend neer te zetten, geef vooral zorgvuldig vorm.
5 Mei tot 6 juni
Zomer
Deze periode nodigt je uit om je levenslust en eigenheid zichtbaar te maken. Neem je plaats in, verwezenlijk je plannen en betrek anderen daarin. Neem de leiding vanuit een innerlijke waardigheid zonder anderen te willen overtuigen. Gelijkgestemden herkennen zich in wat je uitdraagt en zullen zich bij je voegen.
Deze periode vraagt om vastberadenheid. Spreek uit wat gezegd moet worden en laat kleine zaken die niet deugen niet ongemerkt voortbestaan. Doe dat met kracht én vriendelijkheid; voorkom dat een noodzakelijke confrontatie ontaardt in een strijd om het gelijk. Besteed ook aandacht aan je naaste omgeving en herstel verhoudingen die onderhoud nodig hebben.
6 Juni tot 7 juli
Dit is het hoogtepunt van het jaar. Je kunt veel tot stand brengen en nieuwe impulsen dienen zich aan. Tegelijk wordt in het volle licht zichtbaar wat zijn bezieling heeft verloren en niet langer levensvatbaar is. Durf dat onder ogen te zien en neem zo nodig afscheid. Wanneer je je sterk voelt, is het belangrijk je grenzen te kennen, waak daarom voor overmoed en de neiging alles naar je hand te zetten.
Nieuwe impulsen mogen eerst in alle rust bezinken. Stap uit je dagelijkse patronen en zoek zorgvuldig verbinding met mensen en omstandigheden die bij je passen, blijf met aandacht om je heen kijken. Voorlopig is het voldoende om emotioneel in evenwicht te blijven.
7 Juli tot 7 augustus
In deze periode krijgen je creatieve impulsen en alles wat je eerder hebt opgebouwd de tijd om verder te rijpen. Nieuwe mogelijkheden beginnen zich af te tekenen, maar hun uiteindelijke vorm is nog niet duidelijk. Onderzoek wat je in je eigen gedrag kunt verbeteren en welke kwaliteiten je verder kunt ontwikkelen.
Wees alert op zaken die je sterk aantrekken. Een nieuwe kans of een aantrekkelijk idee kan veelbelovend lijken, maar verdient eerst nader onderzoek. Neem voldoende rust en geef nieuwe plannen en inzichten de ruimte om sterker te worden. Zo ontdek je gaandeweg welke mogelijkheden levensvatbaar zijn.
7 Augustus tot 7 september
herfst
Wat de afgelopen maanden is gerijpt, begint in je leven duidelijker vorm te krijgen. Je krijgt meer zicht op wat haalbaar is en hoe je daarmee verder kunt. Dit is een geschikt moment om overzicht aan te brengen, je plannen te ordenen en duidelijke afspraken te maken.
Contacten en samenwerking spelen daarbij een belangrijke rol. Houd daarbij oog voor ieders eigenheid en wees alert op afspraken die vooral het eigenbelang dienen. Bewaak daarnaast je tijd en aandacht. Word je geconfronteerd met gedrag of omstandigheden die je belemmeren, dan kan afstand nemen verstandiger zijn dan doorzetten. Kies bewust waar je wel en niet in meegaat, zodat er ruimte blijft voor wat bij jou past.
7 September tot 6 oktober
Ontwikkel je talenten en vakmanschap en richt je op de kwaliteit van wat je tot stand brengt zonder de erkenning daarvoor na te streven. Juist in bescheidenheid kan meesterschap ontstaan.
Deze periode vraagt om tact en terughoudendheid in je optreden. Hoewel je mogelijkheden ziet, is het niet altijd verstandig daarnaar te handelen. De groei van de afgelopen maanden loopt ten einde en vraagt om bezinning. Tegelijkertijd dienen zich nieuwe mogelijkheden aan, maar de samenhang ontbreekt nog. Geef wat je hebt opgebouwd de tijd om vorm te krijgen. Een verandering hoeft geen verbetering te zijn; forceer daarom niets en wacht tot duidelijker wordt welke richting vruchtbaar is.
6 Oktober tot 6 november
Deze periode vraagt om geduld en aandacht voor de details. Laat je niet ontmoedigen of meeslepen door een drang om vanalles in beweging te zetten, maar neem je tijd en vertrouw erop dat je stap voor stap verder komt.
Kijk met aandacht naar wat je de afgelopen maanden hebt bereikt, wat nog niet tot ontwikkeling is gekomen en welke verwachtingen misschien bijstelling vragen. Deze beschouwing helpt je om opnieuw te bepalen wat belangrijk is. Kijk welke structuren je ondersteunen en waar meer discipline of een andere indeling nodig is. Gewoon om ruimte te maken voor wat echt bij je past. Laat je geestdrift je richting geven, zonder dat de opwinding je voortjaagt.
6 November tot 5 december
winter
Deze periode vraagt om loslaten en het opmaken van de balans. Wat niet langer bezield is of niet meer bij je past, mag zijn vorm verliezen. Probeer niet vast te houden aan wat zijn tijd heeft gehad.
Tegelijk kun je ervaren dat je innerlijke kracht en waardigheid juist nu duidelijker naar voren komen. Zet je kwaliteiten met aandacht en bescheidenheid in, niet alleen voor jezelf, maar ook ten dienste van anderen. Contact met gelijkgestemden kan verdiepen wanneer je elkaar vindt in wat echt is. Als oude structuren wegvallen, kunnen conflicten of innerlijke spanningen aan het licht komen. Zoek daarin niet koste wat kost je gelijk. Kijk of er een oplossing mogelijk is die voor beide kanten aanvaardbaar is.
5 December tot 4 januari
Deze periode staat in het teken van afronden en rust nemen. Begin liever niet aan nieuwe zaken en geef het leven de ruimte om zijn eigen verloop te volgen. In deze tijd kan de behoefte ontstaan om alsnog iets recht te zetten. Wees terughoudend met machtsstrijd, laat je niet verleiden tot provocaties en soms is terugtrekken de beste keuze.
Wat zijn tijd heeft gehad, kan nu definitief wegvallen. Dat kan pijnlijk zijn, maar tegelijk blijft er iets waardevols over: de rijpe vrucht van wat je eerder hebt opgebouwd en die later opnieuw tot ontwikkeling kan komen. De grondhouding voor deze periode is ontvankelijkheid. Neem niet voortdurend initiatief, maar reageer op wat zich aandient. Handel voorzichtig en richt je op kleine, haalbare stappen.
4 Januari tot 4 februari
We bevinden ons in de laatste fase van de winter, een tijd voor bezinning. Hoewel het verleidelijk kan zijn om nieuwe projecten te starten, is dit juist een periode om weinig in te vullen en ruimte te laten voor het niet-weten. Zo kunnen nieuwe ideeën ontstaan, zonder dat je er bewust naar op zoek bent. Geef ze de tijd om te ontkiemen en breng ze niet te vroeg naar buiten.
Zoek rust, slaap voldoende, vermijd overhaaste actie en laat ongezonde gewoontes los. Beperk je verplichtingen en stel duidelijke grenzen. Je merkt misschien dat je energie zich langzaam opbouwt, maar het is nog niet nodig daar al iets mee te doen. Laat de grotere lijnen zich eerst vormen en plan nog niet te ver vooruit.